Μπρα ντε φερ με τον χρυσό στη Θράκη
ΠΡΟΩΘΟΥΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΩΦΕΛΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ
Συνεχίζουν οι διάφορες οργανώσεις και ομάδες να αντιδρούν στο ενδεχόμενο εγκατάστασης στο Πέραμα των μηχανημάτων για να ξεκινήσει η εξόρυξη χρυσού στην περιοχή αυτή της Θράκης, προφανώς γιατί υπάρχει κοίτασμα που είναι ικανό να φέρει πολλά χρήματα στην εταιρεία που θα το εκμετάλλευθεί.
Κοντά τους βρίσκονται ορισμένοι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, αλλά όχι το σύνολο, ενώ τελευταία έκαναν μια προσπάθεια να διατρανώσουν την αντίθεσή τους με εκδήλωση στην Αλεξανδρούπολη.
Από την άλλη πλευρά, η άλλη πλευρά εμφανίστηκε στο αναπτυξιακό συνέδριο «ET Forum» που έγινε στην Αλεξανδρούπολη από την εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» όπου συμμετείχε η εταιρεία «Μεταλλεία Θράκης».
Ο Γενικός Διευθυντής της εταιρίας κ. Λεωνίδας Μπακούρας πήρε μέρος ως ομιλητής στο πάνελ «Οικονομία, Επιχειρηματικότητα και Χρηματοδοτικά εργαλεία. Αναδεικνύοντας ένα νέο καινοτόμο και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης της Περιφέρειας ΑΜΘ, που περνάει από τον πρωτογενή τομέα, τον τουρισμό, τον πολιτισμό και τις αναπτυξιακές υποδομές», στο οποίο συμμετείχαν επίσης ο αν. Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Νίκος Παπαθανάσης, ο Αντιπρύτανης Καινοτομίας του ΔΠΘ κ. Γεώργιος Μπρούφας και ο CCO του ομίλου Μεσόγειος κ. Γιώργος Κουμπαράκης.
Απαντώντας στις ερωτήσεις του συντονιστή της συζήτησης κ. Γιάννη Τσαπρούνη, ο κ. Μπακούρας τόνισε την ανάγκη να υπάρξει πραγματικά «περιφερειακή ανάπτυξη» στην Ελλάδα και ειδικότερα «σε παραμεθόριες περιοχές, όπως είναι η Θράκη». Παράλληλα, επικαλούμενος σχετικές έρευνες σημείωσε ότι «η βόρεια Ελλάδα «πατάει» πάνω σε έναν μεγάλο θησαυρό αξίας 71 δις ευρώ, που είναι ο ορυκτός της πλούτος».
Αναφερόμενος στην δραστηριότητα της «Μεταλλεία Θράκης» στη δεδομένη χρονική περίοδο, ο κ. Μπακούρας υπογράμμισε ότι καταρτίζεται η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το έργο του Περάματος «για την οποία εργάζονται πάνω από 40 καθηγητές μέσα από συνεργασίες που κάνουμε με ακαδημαϊκούς φορείς και πανεπιστήμια από όλη την Ελλάδα». Σε ό,τι αφορά τις συνεργασίες με τα Πανεπιστήμια σημείωσε ότι «θέλουμε το έργο του Περάματος να έχει την επιστημονική εγκυρότητα και την μελετητική αρτιότητα των ακαδημαϊκών, αλλά κυρίως την ευαισθησία που τους διακρίνει για την πρόοδο τόσο της Θράκης, όσο και της Ελλάδας συνολικά».
Οικονομικά στοιχεία από τα Μεταλλεία Κασσάνδρας
Η Μεταλλεία Θράκης, λειτουργεί ως θυγατρική εταιρία της καναδικής Eldorado Gold, που έχει επενδύσει στην Ελλάδα ήδη πάνω από 3 δις ευρώ στα Μεταλλεία Κασσάνδρας στη Χαλκιδική. Μεταφέροντας αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τα Μεταλλεία Κασσάνδρας, ο κ. Μπακούρας, είπε μεταξύ άλλων ότι στη Χαλκιδική η Eldorado Gold:
«Σήμερα απασχολεί 2.500 εργαζόμενους που θα φτάσουν τους 3.000 στην πλήρη ανάπτυξη των Μεταλλείων Κασσάνδρας, από το 2026.
Μέχρι σήμερα έχει καταβάλει περισσότερο από μισό δισεκατομμύριο ευρώ σε φορολογία και περισσότερο από 1.5 δις ευρώ σε τοπικούς προμηθευτές.
Ο Δήμος Αριστοτέλη έχει λάβει τα τελευταία τέσσερα χρόνια περίπου 18 εκ ευρώ από τα μεταλλευτικά τέλη».
Παράλληλα, επικαλέστηκε και την δημοσιευμένη μελέτη του ΙΟΒΕ, στην οποία καθίσταται σαφές ότι στην επόμενη 20ετία (2024-2044) τα Μεταλλεία της Κασσάνδρας θα ενισχύσουν σημαντικά τα δημόσια έσοδα, το τοπικό ΑΕΠ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, αλλά και την τοπική οικονομία στην ευρύτερη περιοχή της Χαλκιδικής.
Αντίστοιχα νούμερα θα αφορούν σε μερικά χρόνια και τη Θράκη, σημείωσε ο κ. Μπακούρας, εφόσον λειτουργήσει το μεταλλείο του Περάματος. Για τη λειτουργία του μεταλλείου, φυσικά, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η υποβολή και η έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που θα είναι «ο καθρέφτης του έργου με όλες τις περιβαλλοντικές και οικονομικές λεπτομέρειες του». Στόχος της Μεταλλεία Θράκης είναι η ολοκλήρωση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στο ορισμένο χρονοδιάγραμμα ώστε στη συνέχεια και μέσω της δημόσιας διαβούλευσης «να αποτελέσει τη βάση ενός δομημένου διαλόγου με την τοπική κοινωνία, πάνω σε πραγματικά και σύγχρονα δεδομένα και όχι με στοιχεία του 2001 και του 2011», όπως τόνισε ο κ. Μπακούρας, εκφράζοντας παράλληλα την αισιοδοξία του για την αρτιότητά της με δεδομένη «την απόλυτη προσήλωση της Eldorado Gold στους περιβαλλοντικούς νόμους και κανόνες και την αρτιότητα του επιστημονικού προσωπικού των Πανεπιστημίων μας».

ΤΟ ΑΝΤΙΠΑΛΟ ΔΕΟΣ (από ρεπορτάζ της εφημερίδας ΓΝΩΜΗ του Έβρου)
Επανήλθε με ένταση στο δημόσιο διάλογο το ζήτημα της σχεδιαζόμενης εξόρυξης χρυσού στη Θράκη. Η επιδιωκόμενη μεταλλευτική δραστηριότητα αφορά την εξόρυξη χρυσού στην περιοχή του Περάματος του Δήμου Αλεξανδρούπολης και τις γειτονικές Σάπες, από την εταιρεία «Μεταλλεία Θράκης» η οποία και βρίσκεται στη διαδικασία συγκρότησης νέων Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων επιδιώκοντας αδειδοτησης.
Η έντονη κινητικότητα από την πλευρά των ανθρώπων της, επέφερε και την αντίδραση της πλευράς της κοινωνίας που αντιδρά εδώ και χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε δημόσια ενημερωτική εκδήλωση το απόγευμα της Κυριακής στην Αποθήκη 1 του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τη Διανομαρχιακή Επιτροπή Έβρου – Ροδόπης κατά της εξόρυξης χρυσού, σε συνεργασία με τους Δήμους Αλεξανδρούπολης, Μαρωνείας – Σαπών και Κομοτηνής, και τελούσε υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Πολίτες κάθε ηλικίας, εκπρόσωποι φορέων, συλλογικοτήτων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης κατέκλυσαν την αίθουσα, επιβεβαιώνοντας το έντονο και διαχρονικό ενδιαφέρον για το θέμα. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της συζήτησης και ενημέρωσης της τοπικής κοινωνίας για ένα θέμα που απασχολεί και επανέρχεται και πάλι στο προσκήνιο με αφορμή το έντονο ενδιαφέρον της εταιρείας Μεταλλεία Θράκης να επενδύσει στην περιοχή του Περάματος Αλεξανδρούπολης.
Από την άλλη, για περισσότερα από 25 χρόνια, το θέμα έχει αποτελέσει αντικείμενο ευρείας διαβούλευσης μεταξύ πολιτών, θεσμικών αρχών, επιστημονικών φορέων και κοινωνικών οργανώσεων, με την τελική θέση να παραμένει σταθερά αρνητική απέναντι σε κάθε προσπάθεια υλοποίησης του έργου. Στην πρόσφατη εκδήλωση τοποθετήθηκαν επιστήμονες, επιδιώκοντας να παρουσιάσουν τις επιπτώσεις που θα είχε μια τέτοια επένδυση στο περιβάλλον, στην υγεία, στην οικονομία και στη γενικότερη ποιότητα ζωής της περιοχής.
Η στάση των θεσμικών αρχών
Η συντονίστρια της εκδήλωσης, πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης Ζαχαρούλα Τσιρτσίδου, ανεφερε ότι «στόχος της εκδήλωσης ήταν να φωτίσουμε με επιστημονική γνώση, τεκμηρίωση και κοινωνική ευθύνη, τις πτυχές ενός ζητήματος που επανέρχεται διαρκώς και απειλεί να διαρρήξει τον κοινωνικό και περιβαλλοντικό ιστό της περιοχής μας. Σε άλλα μέρη της χώρας μας γίνεται σεβαστή η βούληση των κοινωνιών, στη Θράκη δεν είμαστε πολίτες β΄ κατηγορίας να της επιβάλλονται επενδύσεις επιζήμιες για το περιβάλλον και την υγεία μας».
Κατηγορηματικά αντίθετοι στην προοπτική επένδυσης τάχθηκαν τόσο ο Αντιπεριφερειάρχης Εβρου κ. Πουλιλιός εκπροσωπώντας τον Περιφερειάρχη Χριστόδουλο Τοψίδη («η περιφερειακή μας αρχή είναι κάθετα αντίθετη με την εξόρυξη χρυσού. Δεν πρόκειται να την επιτρέψουμε, η εταιρεία δε θα κερδίσει τίποτα με την εξαγορά συνειδήσεων που επιχειρεί») αλλά και οι Δήμαρχοι Αλεξανδρούπολης, Σαπών, Κομοτηνής. «Χρειαζόμαστε γνώση, χρειαζόμαστε την επιστημονική τεκμηρίωση στην επιχειρηματολογία μας ενάντια στα μεταλλεία χρυσού. Είτε μιλάμε για εξόρυξη χρυσού είτε για θαλάσσιες ανεμογεννήτριες στο θρακικό πέλαγος, θα πρέπει να καταλάβουν όσοι παίρνουν τις αποφάσεις στην Αθήνα ότι δεν πρόκειται για ανάπτυξη, αλλά για υπανάπτυξη και δεν μπορεί να προχωρήσει κάτι ερήμην μας» ήταν τα λόγια του κ. Ζαμπούκη. Στο πλευρό των αρχών και των φορέων συντάχθηκε και ο εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Αλεξανδρούπολης κ. Ανθιμου.
Οι εισηγήσεις των επιστημόνων
Με την ανάλυσή του ο Κυριάκος Αρίκας, Καθηγητής του Ινστιτούτου Ορυκτολογίας-Πετρογραφίας του Πανεπιστημίου Αμβούργου Γερμανίας, επιχείρησε να αναδείξει το γεγονός ότι η εκμετάλλευση χρυσού αποτελεί την πιο επιζήμια βιομηχανία από κάθε άλλη βιομηχανική και μεταλλευτική δραστηριότητα. Η όλη διαδικασία αφορά την ανάκτηση μικροσκοπικών ιχνών χρυσού, μερικές φορές μάλιστα κάτω από 1 γραμμάριο (!!) ανά τόνο πετρώματος, ανέφερε και συμπλήρωσε ότι οι μεταλλευτικές εταιρείες με τις προβλεπόμενες επεκτάσεις των μεταλλευτικών τους δραστηριοτήτων θα μεταβάλλουν την περιοχή από Πέραμα/Πετρωτά μέχρι Συκοράχη και στη συνέχεια μέχρι ΒΑ Σαπών, μήκους πάνω από 20 χλμ και πλάτους 3-6 χλμ, σε μια ζώνη επιφανειακών ορυχείων.
«Οι μαζικές εξορύξεις και οι ισάριθμες γιγαντιαίες λεκάνες/πυραμίδες μεταλλευτικών τελμάτων θα αλλοιώσουν ριζικά το φυσικό τοπίο και θα δηλητηριάσουν ανεπανόρθωτα μεγάλα τμήματα στην πιο ενδιαφέρουσα λοφώδη περιοχή Σαπών – Μαρώνειας – Μεσημβρίας που αποτελεί τη μορφολογική γέφυρα μεταξύ της ορεινής Ροδόπης και του Θρακικού Πελάγους. Η εκμετάλλευση χρυσού θα επιφέρει όχι μόνο την περιβαλλοντική πτώχευση και την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της Θράκης αλλά θα έχει και αρνητική οικολογική και οικονομική εξέλιξη, όπως στη γεωργία, στην αλιεία, στον τουρισμό και σε άλλες επαγγελματικές και κοινωνικές δραστηριότητες»
Η δασική έκταση της ευρύτερης περιοχής είναι η μοναδική περιοχή που γλίτωσε από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023. Θα αφήσουμε να καταστραφεί για χάρη μιας καθ’ομολογούμενης επένδυσης που θα επιφέρει μη αναστρέψιμη ζημιά; Διερωτήθηκε ο Γιάννης Τέντες, Καθηγητής Βιοχημείας του τμήματος Μοριακής Βιολογίας του ΔΠΘ. Ο κ. Τέντες στην εισήγησή του μίλησε για την πλούσια ιστορία της περιοχής, για τα φυσικά πλεονεκτήματά της, αλλά και για τους κινδύνους που κρύβει σε μόνιμη βάση στο στάδιο λειτουργίας του.
«Με βάση τα στοιχεία που υπάρχουν διαθέσιμα, θα χρησιμοποιούνται 3,5. τόνοι νερού την ημέρα για τις ανάγκες του έργου, ήτοι 806.766 τόνοι την 8ετία και όλα αυτά σε μια από τις πλέον άνυδρες περιοχές της Μεσογείου. Η αποψίλωση της περιοχής από δέντρα, αυξάνει τον κίνδυνο της όξινης απορροής. Η ‘’μηδενική λύση’’ στο κομμάτι της αποφυγής ατυχήματος είναι να μην πραγματοποιηθεί το έργο της εξόρυξης. Ένα ατύχημα ξεπερνά όλα τα μοντέλα πρόληψης και αυτό θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο» υπογράμμισε.
Συμπερασματικά κατέγραψε ότι μια μεγάλη ποσότητα τοξικών αποβλήτων θα αποτεθεί σε ένα χώρο μεγάλης γεωλογικής αστάθειας, η ίδια δε η διάταξη φύλαξης (φράγμα) είναι ασταθής κατασκευή και ευάλωτη σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Εξέφρασε την έκπληξή του για την διαπίστωση ότι η εταιρεία δεν λαμβάνει υπόψη τα νέα δεδομένα σχετικά με την κλιματική αλλαγή και τα νέα δεδομένα που έχουν μεταβληθεί, ενώ σε ότι αφορά την αποκατάσταση του περιβάλλοντος, αναρωτήθηκε, «μπορεί ένα τέτοιο χώμα να διατηρήσει τις ιδιότητές του έπειτα από μακρόχρονη φύλαξη και έκθεση στα στοιχεία της φύσης;»
Στην εισήγησή του ο πρ. καθηγητής του ΔΠΘ, τεχνικός γεωλόγος, γεω-περιβαλλοντολόγος, Στέλιος Σκιάς υποστήριξε ότι η εξόρυξη χρυσού είναι πλέον μια πλήρως αναχρονιστική επένδυση, χωρίς ουσία και με τεράστιο συνολικό κόστος για το περιβάλλον σε σχέση με το μηδαμινό όφελος, προχωρώντας και σε αποτύπωση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος και σύγκρουσης συμφερόντων.
«Θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει νέα μεθοδολογία στο κομμάτι της εξόρυξης χρυσού πλην κυανίου, το έργο δεν είναι συμβατό με την αειφορία της περιοχής, δεν συμβαδίζει με την ανάπτυξη του τόπου», σημείωσε ο Καθηγητής του Εργαστηρίου Υγιεινής Τροφίμων – Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας, στο Τμήμα Κτηνιατρικής, Α.Π.Θ. Δανιήλ Σεργκελίδης.
«Οι συγκεκριμένες θέσεις εργασίας υψηλής επικινδυνότητας δε μπορούν να καλύψουν τις θέσεις που θα χαθούν άμεσα ή έμμεσα», είπε και επεσήμανε τον κίνδυνο μόλυνσης παράκτιων περιοχών και του υδροφόρου ορίζοντα σε μια αμιγώς αγροτική και κτηνοτροφική περιοχή, ενώ υπενθύμισε ότι τα έσοδα από τα δικαιώματα εξόρυξης είναι από τα χαμηλότερα στον κόσμο (1%) με τον μικρό χρόνο λειτουργίας του μεταλλείου να οδηγεί με βεβαιότητα στο αίτημα επέκτασης σε άλλες εκτάσεις της περιοχής με ό,τι αυτό συνεπάγεται. «Αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι η στροφή στην πραγματική οικονομία, με την αξιοποίηση του πραγματικού πλούτου, με παράλληλα αποκεντρωμένες βιώσιμες δραστηριότητες και όχι η επίθεση στην κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα» κατέληξε.
Γιώργος Πανταζίδης
